تلوزیون اینترنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران

تأکید بر نقش والدین در کاهش آسیب‌های روانی کودکان و نوجوانان در بحران

دکتر مریم‌السادات شجاعی، مدیر گروه جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی تهران، با اشاره به اهمیت حمایت روانی از کودکان و نوجوانان در شرایط بحرانی و جنگی، بر نقش کلیدی والدین در کاهش استرس و اضطراب فرزندان تأکید کرد. وی اظهار داشت: اگر هدف ما کاهش اضطراب و استرس ناشی از جنگ در کودکان و نوجوانان و همچنین به حداقل رساندن آسیب‌های روانی پس از جنگ است، نخستین گام حفظ آرامش والدین است. پدر و مادری که خود تحت تأثیر اضطراب و نگرانی قرار دارند و قادر به مدیریت هیجانات خود نیستند، نمی‌توانند حمایت روانی مؤثری از فرزندانشان داشته باشند. دکتر شجاعی افزود: کودکان بیش از آنکه به توصیه‌های کلامی توجه کنند، رفتار و حالات والدین خود را مشاهده می‌کنند. هنگامی که کودک اشک، نگرانی یا لرزش صدا را در والدین خود می‌بیند، توصیه به آرامش تأثیر چندانی نخواهد داشت. بنابراین والدین باید ابتدا با استفاده از روش‌هایی مانند تنفس عمیق، گفت‌وگو با افراد مورد اعتماد و تمرکز بر آرام‌سازی ذهن، آرامش خود را حفظ کنند.

وی درباره نحوه گفت‌وگو با کودکان در شرایط جنگی گفت: پاسخ به پرسش‌ها و نگرانی‌های کودکان باید متناسب با سن آنها باشد. برای کودکان ۳ تا ۶ ساله می‌توان با اطمینان‌بخشی و تأکید بر حضور والدین و امنیت محیط، احساس آرامش ایجاد کرد. برای کودکان ۷ تا ۱۲ ساله نیز می‌توان توضیح داد که صداهای شنیده‌شده موقتی هستند و بزرگ‌ترها برای حل مشکلات و حفظ امنیت تلاش می‌کنند.
مدیر گروه جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به ویژگی‌های دوره نوجوانی بیان کرد: نوجوانان ۱۲ تا ۱۸ ساله معمولاً اخبار را از طریق فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی دنبال می‌کنند. در این شرایط نباید از پاسخگویی به پرسش‌های آنان خودداری کرد، زیرا ابهام و سکوت می‌تواند موجب شکل‌گیری بدترین سناریوها در ذهن نوجوان شود. ضروری است والدین با صداقت، شفافیت و متناسب با شرایط سنی فرزندان، اطلاعات لازم را در اختیار آنان قرار دهند.
وی همچنین بر ضرورت مدیریت فضای رسانه‌ای خانواده تأکید کرد و گفت: والدین باید اخبار را از منابع معتبر و موثق دنبال کنند و تا حد امکان از قرار گرفتن مداوم کودکان و نوجوانان در معرض اخبار و تصاویر جنگ جلوگیری کنند. روشن بودن دائمی تلویزیون با پوشش اخبار جنگ یا تحلیل‌های پراسترس در حضور فرزندان، می‌تواند سطح اضطراب آنان را افزایش دهد.
دکتر شجاعی توصیه کرد: بهتر است والدین اخبار را در زمان‌هایی که کودکان حضور ندارند یا در حال استراحت هستند دنبال کنند و فضای خانه را به محیطی امن، آرام و اطمینان‌بخش برای فرزندان تبدیل کنند تا از بروز آسیب‌های روانی بلندمدت ناشی از بحران‌های جنگی پیشگیری شود.

فیلم بردار
تدوین گر
سهیلا ملکی
تهیه کننده:

سهیلا ملکی